كنيد و به اين واسطه به او ضرر وارد شود . همچنين به عكس ، مراقب باشيد پدر به سبب فرزندش متضرّر نشود ( و لا مولود له بولده ) ؛ يعنى اين‌گونه نباشد كه مادر به خاطر ترس از بچه دار شدن آميزش با همسر را ترك كند و به اين واسطه به او ضرر وارد شود . « 1 » بر اساس اين احتمال ، آيه بر نهى پدر از ضرر زدن به مادر ، و نهى مادر از ضرر زدن به پدر دلالت دارد ؛ و بر اساس احتمال اوّل ، آيه بر نهى پدر و مادر از ضرر زدن به فرزند دلالت دارد ؛ و در هر دو صورت دلالت بر نفى ضرر ، و نهى از ضرر زدن دارد ، كه مطلوب ما نيز همين مقدار است . « 2 » و تحقيق در فهم دقيق معناى آيه را به محل آن واگذار مىكنيم . آيهء دوم : خداوند در مورد زنان مطلّقه در آيهء 6 سوره طلاق مىفرمايد : « « أَسْكِنُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِنْ وُجْدِكُمْ وَ لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ . . . » ؛ آن‌ها [ زنان مطلقه ] را هر جا كه خودتان

--> ( 1 ) . اين احتمال را مرحوم جمال الدين مقداد بن عبداللَّه ، فاضل مقداد ؛ در كتاب « كنزالعرفان فى فقه القرآن » ، ج 2 ، ص 223 آورده است : « الثانى : أنّ المراد ، لا يضارّ الوالدة بأن يترك جماعها خوفاً من الحمل ، ولا هى تمتنع من الجماع ، خوفا من الحمل أيضاً فتضر بالأب ، عن الباقر والصادق عليهما السلام » . ( 2 ) . در اين صورت آيه مزبور حاكم بر عمومات « عدم وجوب شير دادن مادر » ، و عمومات « ولايت پدر بر فرزند » خواهد بود .